Tools & tips
18 maart 2022

Inzicht in (de)polarisatie rond Sinterklaasintocht

Vanuit het polarisatie-denkkader van Bart Brandsma nam de Nederlandse Expertise-Unit Sociale Stabiliteit de maatschappelijke spanningen rondom de intocht van Sinterklaas onder de loep. De handreiking die zo tot stand kwam, biedt inzicht in de algemene dynamiek van polarisatie en hoe daarmee om te gaan. De handreiking is bedoeld voor gemeentelijke bestuurders, ambtenaren en communicatieadviseurs.

De casuïstiek van Sinterklaas

In deze handreiking staat (de)polarisatie centraal rondom de (landelijke) intocht van Sinterklaas. De intocht is de laatste jaren onlosmakelijk verbonden met een politieke, activistische en maatschappelijke strijd over de Sinterklaastraditie en bijbehorende uitingsvormen. In het lokale en nationale debat is de figuur van Zwarte Piet omstreden waarbij steeds vaker een sterk wij-zij-denken ontstaat tussen tegenpolen. Het levert spanningen op die gemeenten onder druk zetten, onder meer door aangekondigde of onaangekondigde demonstraties en protesten. Scherpe tegenstellingen, dilemma’s en ook demonstraties horen weliswaar bij een democratische maatschappij, maar de intocht staat de laatste jaren meer en meer in het teken van diverse incidenten die gepaard gaan met onwenselijke of zelfs onwettige acties.

Leeswijzer

De handreiking is bedoeld voor gemeentelijke bestuurders, ambtenaren en communicatieadviseurs. Het instrument neemt je mee in de algemene dynamiek van polarisatie (Deel I) en geeft een tweetal kaarten die je in staat stellen om polarisatie in jouw gemeente in beeld te brengen (Deel II). Vervolgens beschrijft het de opties, valkuilen en houvasten om jezelf bewust (als ambtenaar of burgemeester) te kunnen positioneren in het spanningsveld van polarisatie. De handreiking sluit af met de vraag hoe een dialoog kan worden vormgegeven en biedt daarvoor een extra kaart aan (Deel III). Tot slot vind je ook suggesties die dienen om (de)polarisatiestrategie te waarborgen binnen jouw gemeente (Deel IV).

Totstandkoming van deze handreiking

Deze handreiking van de Nederlandse Expertise-Unit Sociale Stabiliteit (ESS) is tot stand gekomen met medewerking van Inside Polarisation, de Rijksuniversiteit Groningen, het Ministerie van Binnenlandse Zaken, het Genootschap van burgemeesters, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, Algemene Zaken en gemeenten.

Praktijkvoorbeelden

Burger, Onderwijsprofessional

Hoe onderzoek je een gepolariseerd thema?

Marie Figoureux gebruikte cartoons om tijdens haar doctoraatsonderzoek een scherper inzicht te kunnen formuleren met betrekking tot het onderwerp radicalisering, een sterk gepolariseerd thema

Meer info
Burger

Kan je als journalist depolariseren?

Tim Verheyden, journalist, presentator en reportagemaker legt als journalist de focus op polarisatie, desinformatie en fake news. Hoe gaat hij om met toxische polarisatie en het verhoogde wantrouwen naar de journalistiek?

Meer info
Onderwijsprofessional

Nieuwe Podcast: Clash in de Klas

Wij-Zij ondersteunt de ontwikkeling van een nieuwe podcast, een samenwerking van het Hannah Arendt Instituut, Knack, GO! Gemeenschapsonderwijs en het Vlaams VredesInstituut.

Meer info